Elurre melurre, ez diat hire beldurre, badiet etxean artoa eta egurre

28423711_2335727059786354_1340279020679299526_oHala dio erranairu zaharra, eta hala beharko!

Negue luzuea da 2018koa eta berriz otsaila bukaeran (27-28) elurra egin dut bailara osoan eta Elizondo zuriz esnatu da. Elurrez gain otsaila hotza izan da ea Martxoa zer ekartzen digun edo hala segitzen duen.

28337342_2335877033104690_7777827142706070427_o

28335882_2335402833152110_108950753940997131_o

28423773_2335399263152467_7764303570079384697_o

Argazkiak Pello San Millan.

Advertisements
Elizondo, elurra, negua, Uncategorized atalean publikatua | , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Joseba Tapia eta besamotzak.

T5.JPG

Otsailak 25 Arizkuneneako sabaian Joseba Tapia eta Besamotzak.

Trikitixa utzita eta kitarra elektronikoari helduta agertu zizaigun Joseba Tapia besamotzatarrekin Elizondon. 2016an eszenatokietan aritzeko ideiarekin atra zen Besamotzak taldearen proiektua eta bi urte ondoren Arizkuneneako sabai goxoan aritu dire.

Rocka sekaini ziguten, rocka…baino herrikoitasun punti horrekin, dantzagarri, bizia… Joseba Tapiarekin batera, Iker Uriarte (bateria), Iñigo Telletxea (baxua) osatzen dute Basamotzak eta zuzenekoetan bakarrik aritzeko sortua izan arren, 2017an hamaika abestikik kaleratutako c.d-arekuin etorri ziren.

Bitxikeri bezala (hortaz gara Haizegoa) aipatu, Arizkunenea arras toki aproposa dela “Himno patriotico para los voluntarios….” kanta entzuteko. Kantan, biba Don Karlos” eta jangoikoa abesten da, karlistada garaikoa da…eta doike! eraikina Karlosen egoitz reala izan zen, Elizondo hospedatua izan zenean (bi alditan).

T9

T10

T1

 

Argazkiak Pello San Millan

Argazki sorta guzia Flickr-en

 

Uncategorized atalean publikatua | Iruzkin bat utzi

Otsailako negua.


28162291_2325086624183731_2684778360659406909_o

Hilabete hasieran kandelaria zela, errenairu zaharrari (kandelario bero negua gero, kandelario hotz neggua motz) kasu eginen begenion, 2018ko negua motza izango zen…

baiana 21 egun grix, hotz, ilun, euritsu, eta elurra egindakoak ( bi egun eguzkitsuak izan dira) pasatu ondoren, sensazioa da horrela segituko dula eta negua luze luzea dela.

28238231_2324960750862985_6866625848504918609_o

Otsailak 21 grabatutako bideo.

Argazkiak Pello San Millan

 

 

Eliondo, ibaia, negua, Uncategorized atalean publikatua | , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Nikolas hartza

b27992870_2316932304999163_3191066099666423020_o

Arizkungo iñautetako personai nagusia hartza da, ez edozein hartza baizik Nikolas Hartza da, halaxe deizen da ta.

Nikolas eroa eta basatia da, batera eta bertzera mugitzen da, ihes egin eta jendea izutzen du, ez soilik izutu, harrapatu, besarkatu eta lurrera bota ere. Hartz-zaintzaileak saiatzen da lotuta eramatea, baina kate motzean egotea aunitz kostatzen zaio. Lan hortan laguntzeko  makile handia darama eskuan zaintzaileak, eta “ostiak” ederrak emateko ta menderatzeko balio diona.

27797676_2312444875447906_8175202930939437362_o

b27797939_2312542872104773_3624212623088497043_o

b27912671_2312444975447896_4864343714277534099_o

b27912877_2316680371691023_6731519124771600562_o

Argazkiak Pello San Millan

Arizkun, Bestak, hartza, Iñauteak, Uncategorized atalean publikatua | , , , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Mozorroak

a27907936_2314787908546936_7210955058894028958_o

Mozorro inautetaan erabiltzen diren jantziei, maskara,,,da baita ere iñautetako personaia, mozxorro beltzak, mozorro txuriek…. Jantzi honen helburua atentzioa deitzea izaten da, helburu artistikoekin, erlijiosoekin edo bertzelakoekin.

Erlijio errituetan, antzerkietan eta jaietan erabiltzen da mozorroa, baita babes gisa ere. Sinbolismo eta indar espiritual handia dute, eta beren erranhai zein den jakiteko herri bakoitzeko kultura ezagutu beharra dago.

Mozorroa,  pertsona baten edo animalia baten irudia hartzea da eta mozorroa dena, ezkutatzea ez ezagutzea, zeren mozorratzea ez da disfrazatzea! Ez da mozorrotzea baizik mozorro izatea.

Mozorroaren ezaugarri nabarmeneaa aurpegi estaltzea da, baina aurpegia estalita eraman arren, agian ahotsagatik ezagutzen ahal da persona, hortaz iñauteri tradizionalan (hemen eta europa osoan) mozorroa mutua da, eta baita ere usainagatik ez zagutzeko usain fuertea daukaten mozorroak erabiltzen da, animalien larruak, animale hilen zatiak, arropak animalo odolan bustiek…

a27797647_2312421055450288_7017182883183970775_o

a27908127_2312238265468567_5479641506574871519_o

Mozorro zomorro

Otsaila eta iñauteriak jatorritik emankortasunarekin lotuta daude eta honekin Juan Antonio Urbeltzen mozorro-zomorro interpretazioa.

Gure jatorrizko nekazal eta naturari lotutako munduan arazo haundienetakoa bat uzta galtzea izanen zen, abereak gaixotzea….eta gaitz hauen eragilea mozorro aizanen zen. Urbeltzak planteatzen duna mozorrotzean zomorroan bihurtzen gara eta etxez etxez joanen dira (eskean) mozorroak uxatzen, etxea, uzta eta abereak zomorroetatik babesten.


a28061360_2312454128780314_3043679096403641571_o

a1398706_850905254935216_1689732163_o

a27750702_2312436395448754_5064298860806073629_n

Argazkiak Pello San Millam

Textoa,  Wikipedia eta Oier Araolazak antroplogoaeren neguko festen inguruan egindako ikerketetan oinarritue .

Arizkun, Bestak, Iñauteak, Uncategorized atalean publikatua | , , , , , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Eskebiltze 18

27993787_2310202759005451_9160709750450852628_o

Berriz ere urtero bezala  garai hauetan Arizkungo gazte talde bat, bere zanbonba, Kristian soñulariarekin, blusa beltzaz jantzita, hile margotua…xira, txubaskeroa ta guardasolakin Errotabereatik (etexetik) “eskez” ibili dira.

27797810_2300049483354112_8807102721079365048_o

27747718_2310202482338812_3449857870912678802_o

27797791_2310202162338844_8666244046374390666_oArgazkiak Pello San Millan 2018

 

Arizkun, Bestak, Iñauteak, Uncategorized atalean publikatua | , , , , , , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Ttuntturroak

27654359_2300018436690550_1221824157884639106_n
Inautetan parte hartzen duten dantzari eta pertsonaia mozorratuek, burua estaltzen dute nolabait, hortako txano ezberdiñak badire baña haunitz (gehienak), hain hornitua eta hain erakargarria den ttutturroa edo kapel konikoa erbiltzen dute, (hegarik gabekoak edo hegaladunak). Gure inguruan nabarmentzekoak dira; Zubieta, Ituren eta Aurtizko ioaldunak metro erdikoa ttuntturoarekin, Leitzako atsoek eta Lantzeko Txatxoak eta Miel-Otxin erraldoia. Baztan kasuan, iñautetako elementu ezaugarria hau daramaten personaik ere badira ; Erratzuko Damak eta Arizkungo damuinausiek. Europan ere desta hauetako maskaradetan ttuntturroa ezaugarria da.

Argazkiak Pello San Millan 2018

 

Bestak, Iñauteak, Uncategorized atalean publikatua | , , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Ahari

27797810_2300049483354112_8807102721079365048_o

Ahari personai mitologikoa.
Ahari leizetan bizi den ireluetako (jenioak) bat zen, ahariaren itxura hartzen duena.
Oro har, Leizetan bizi diren irelu-ahariak, Mariren laguntzaileak ziren eta Jainkosak aharien gorputza almuada gise erabiltzen du lo egiteko.

Argazkia Pello San Millan 2018

animaliak, animarretratuak, Hazienda, Mitologia, Uncategorized atalean publikatua | , , , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Otsaila

27628896_2300075470018180_5670532537475666786_o

Otsailan, aldiz eguzkitan, aldiz sutondoan.

Ea zer egiten du kandelario egunean zeren baita ere bertze erranahi klimatikoa badago

 

Kandelero bero negue heldu de gero, kandelero hotz, negue gan da motz!

Otsaila neguburuatik udaburura erdian dago ekinozioa da, otsailan purifikazio ernatze eta emankortasun bestaz beteta dago, besta zaharrak besta paganoak.

Otsaila otsoen hilabetea erroma zahar garaiko lupernale festakin (lupus=otsoa) lotuta, matronalaekin,…Erdarako febrero frebrerustik dator purifikazioa erran nahi dula, frebrum izanen lupertzioak (lupernaleko gazteak) lupernaletan emakumeak jotzeko (ernatzeko erritoa) erabiltzen zuten hauntza larruak. Hauntza emankortasuna eta amatasunaren ikurra da.

Argazkia Pello San Millan  2018

ibaia, negua, Uncategorized atalean publikatua | , , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Ilunpeko joalduna

3

Argazkia Pello San Millan 2018

Bestak, erretratoak, Iñauteak, Uncategorized, zuri eta beltz atalean publikatua | , , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi