Artxiboa gaika: historia

Viana,printzerria noblea eta leiala.

219koa du fundazio data du, Nafarroako Antso VII.a erregeak berreraiki eta forua edo Arranoaren Erregalia eman zionean. Antso VII.a Azkarrak hirigune nagusia izanen zuena berreraiki eta birpopularazi zuen eta defentsarako izan zen arrazoi nagusia: Nafarroako muga indartzeko gotorleku bat eraikitzea, Logroñoren … Irakurtzen jarraitu

Hiriak, historia, historio ttikiak, nafarroa, Uncategorized atalean publikatua | , , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Lesaka

Lesakari buruzko lehen aipamenak 1203. urtekoak dira, eta Gaztelako errege Alfontso VIII.ak Hondarribiari emandako hiri-gutunean agertutakoak, hain zuzen. Halarik ere, 1266. eta 1280. urteetako kontu-erregistroetan, ez da ageri Lesakatik jasotako inongo zergarik. Horregatik, badirudi XIV. mendearen lehen erdialdean sortu zela … Irakurtzen jarraitu

Herriak, historia, lesaka, Uncategorized atalean publikatua | hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

La Sauve-Majeure abadia (baso haundiako abadia)

La Sauve-Majeureko abadia (baso haundiko abadia) Gironda Akitania (FRA) 1079 sortiue Done Jakuen bidean egonda laister aberastu zen. Dokumentutran diote euskaldunak aunitzetan erasotu zutela eta baita ere La Sauve herriko jendea aunitzetan altxatu zen moje aberats hauen kontra. Zeukan 51 … Irakurtzen jarraitu

elizak, Gazteluak eta Dorreak, Girondis, historia, Oporrak, Uncategorized atalean publikatua | , , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Erroldanen oroigarria, Ibañeta

Abuztuko (15) Larunbat arratsaldean, iluntzerakoan…Roldanen oroigarria aurrean “La Chanson de Roland” buruan, irifarre bat eskapatzen zait…bere atzetik “izorrai!” bat; -Izorrai Errolda!, zuk eta frantziako 12 pareak!! kar kar karkar… Orreaga 778ko abuztuaren 15, Garai hartako euskaldunak ,Ibañetako mendatearen haitzartean, Karlomagnoren gudarosteko … Irakurtzen jarraitu

historia, historio ttikiak, nafarroa, oroigarriak, Uncategorized atalean publikatua | , , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Orreaga, Erregearen hilobia.

Orreagako Andre Mariaren Kolegiatan, Kapitulo aretoan (sala capitular), Antso VII “Azkarra” erregearen hilobia dago ( baita ere bere emaztea Clemenziaren hezurrak daude). Erregea 1234an Tuteran hil arren 1912an (Navas de Tolosako IV.mendeaurrea) hunet ekarri zuten. Erregearen kaperan Nava de Tolosako … Irakurtzen jarraitu

elizak, historia, nafarroa, Uncategorized atalean publikatua | , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Gaueko lamien kondaira

Kondaira zahar bat dio Meatzetako parajian (Otsondo-Gorramendi) bi emakume lurperatu omen zituzten garai batean, ta biak, lamiak ziren, horren ondorioz eta lamien aserrez (ibai edo erreka batetik urrun lurperatuak) toki hortan sortzen omen dira ekaitz guztiak!….beti pensatu dut etxola zaharr … Irakurtzen jarraitu

gauekoak,, historia, historio ttikiak, Mitologia, Uncategorized atalean publikatua | , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Otsailak 5

1835ko otsailaren 5an Ejerzito karlistak, Elizondoko sedioa hasten du. Horren aurka, Minak bere laguntzaile honenetako bat Baztan aldera bidaltzen du, Ocaña generala. Honek, Ziga inguruan, Baztandar karlisten enboskada jasan ondoren eta Elizondora asedioa hausteko ezin ailegatuz, Zigako herrian babestuko da. … Irakurtzen jarraitu

behatokia, historia, historio ttikiak, Uncategorized, Ziga atalean publikatua | , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Lamia eta Maiak

Maia, Erromatar mitolojian udaberriaren jainkotsa zen. Hortaz eskuaraz Maiatza izena. Maia loreen jainkotsa izanez gain (Loraila) emankortasunaren jaikotsa zen eta erromatar garaian, Maiaren omenezko erritotan, bakarrik emakumeak zeuden (vestalak). Baztanen, sinismen pagano honen aztarnak gelditzen zaigu…Arraiozen eta Arizkunen “erregiña eta … Irakurtzen jarraitu

historia, ibaia, Mitologia, Uncategorized atalean publikatua | , , , , , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Kaskarota

Kaskarot jatorri ezezaguneko giza talde bateko kidea da, Lapurdiko kostaldean, bereziki Donibane Lohizune, Ziburu eta Urruñan, bizi zena. Teoria desberdinen arabera, ijitoen azpitalde batekoak, hots, mairu eta ijitoen nahasketatik sortuak edo agot eta ijitoen nahasketatik sortuak lirateke. Gizonezkoak arrantzaleak eta … Irakurtzen jarraitu

historia, Uncategorized atalean publikatua | , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi

Amaiurko ezpatak

Aranzadi Zienztia Elkartekoek Amaiurren XVI. mendeko ezpata aurkitu zuten , ustez 1522an gazteluaren defentsako gudan erabilitakoa izan daitekeena. XVI. mendeko ohiko ezpata bat da, mehea eta arina, eta egurrezko kutxa batean gordea zegoen. Historialariek ezin dute oraingoz zehaztu zein aldetako … Irakurtzen jarraitu

amaiur, historia, oroigarriak, Uncategorized atalean publikatua | , , hitzekin laburtua | Iruzkin bat utzi